Prawa rodziny zobowiązują do jej ochrony. Wspólne posiedzenie zespołów parlamentarnych

O znaczeniu praw rodziny, dziedzictwie nauczania św. Jana Pawła II oraz potrzebie ochrony życia i rodziny rozmawiali uczestnicy wspólnego posiedzenia trzech zespołów parlamentarnych, które odbyło się w czwartek z okazji Dnia Praw Rodziny. Zdaniem byłego marszałka Sejmu Marka Jurka prawa rodziny powinny być traktowane nie tylko jako postulat moralny, ale także jako zasada organizująca życie społeczne i porządek konstytucyjny.

Wspólne posiedzenie zorganizowały Parlamentarny Zespół ds. Dziedzictwa Świętego Jana Pawła II, Parlamentarny Zespół na rzecz Katolickiej Nauki Społecznej oraz Parlamentarny Zespół na rzecz Życia i Rodziny. Spotkanie odbyło się 22 października, w liturgiczne wspomnienie św. Jana Pawła II, w rocznicę ogłoszenia przez Stolicę Apostolską Karty Praw Rodziny w 1983 r. oraz dziesiątą rocznicę ustanowienia przez Sejm Dnia Praw Rodziny.

Rodzina i jej miejsce w konstytucji

Były marszałek Sejmu Marek Jurek podkreślił, że obrona praw rodziny i życia wymaga nie tylko deklaracji, ale również konsekwentnych działań politycznych i prawnych. Nawiązując do niedawnych głosowań sejmowych liberalizujących przepisy dotyczące aborcji, zaapelował o obronę dziedzictwa św. Jana Pawła II i wypracowanego w jego czasach społecznego konsensusu w sprawach rodziny.

–  Ochrona życia to nie jest egzekwowanie zakazu, moralnego zakazu aborcji. To jest ochrona człowieka – powiedział Jurek. Podkreślił przy tym znaczenie języka, w jakim mówi się o dziecku nienarodzonym, i konieczność posługiwania się argumentami w debacie publicznej.

Jego zdaniem, prawa rodziny powinny być traktowane nie tylko jako postulat moralny, ale także jako zasada organizująca życie społeczne i porządek konstytucyjny. Postulował, aby w pracach nad nową konstytucją przewidzieć odrębne miejsce dla praw rodziny, a na forum międzynarodowym podjąć inicjatywę przygotowania konwencji poświęconej tej problematyce.

Wśród proponowanych rozwiązań wymienił uznanie niezbywalnych praw rodziny, ochronę małżeństwa rozumianego jako trwały związek kobiety i mężczyzny, prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, ochronę dzieci z niepełnosprawnościami oraz szczególne wsparcie dla rodzin wielodzietnych. Apelował także o przeciwdziałanie presji na kobiety i rodziny, by nie przyjmowały na świat dzieci.

Marek Jurek podkreślił, że działania na rzecz ochrony rodziny powinny być skoordynowane i prowadzone w sposób długofalowy. Zaapelował też o budowanie międzynarodowej współpracy państw, które chcą wspólnie działać na rzecz praw rodziny.

Toksyczne konsekwencje aborcji

Lekarz i profesor ginekologii Bogdan Chazan zwrócił uwagę na toksyczne konsekwencje aborcji dla matek, ojców, rodzin, personelu medycznego i całego społeczeństwa.

– Matka jest psychologicznie, biologicznie i duchowo zaprogramowana, aby się przywiązać do swojego nienarodzonego dziecka. Matka i dziecko stanowią w czasie rozwoju wewnątrzmacicznego pewną całość: w miłości, radości, ale i cierpieniu, znoszeniu codziennych trudów. Przerwanie tego związku przez aborcję wywiera na matkę toksyczny wpływ – powiedział ginekolog.

Wyjaśnił, że istnieje tzw. piętno aborcji, które – jak przekonywał – może wiązać się z poczuciem winy, żalem i długotrwałymi trudnościami emocjonalnymi.

Lekarz wskazał też na konflikt, przed którym, jego zdaniem, stają pracownicy ochrony zdrowia: czy ich zadaniem jest ochrona słabych i chorych, czy eliminowanie ich życia. – Czy personelu medycznego także dotyczy toksyczność aborcji? Oczywiście. Medycyna neutralna moralnie nie jest. Narzuca się jej teraz niewłaściwe cele należące do zadań zawodów medycznych, sprzeczne z powołaniem, którym jest, przypomnę, ochrona życia, zdrowia, zmniejszanie cierpienia – mówił.

Jak podkreślił, choć młodych lekarzy zmusza się do uczestniczenia w procedurze aborcji, to istnieje przecież klauzula sumienia i lekarze powinni mieć możliwość powoływania się na nią.

Na koniec zastanawiał się, co robić, aby „to toksyczne działanie aborcji na społeczeństwo zmniejszyć”. Wśród postulatów wymienił obronę prawdy w debacie publicznej, sprzeciw wobec presji proaborcyjnej oraz rozwijanie argumentacji na rzecz ochrony życia.

Jak dodał, celem powinno być „całkowite odrzucenie aborcji w bliskiej perspektywie czasowej”. – Deklaracja Dublińska mówi, że ona nie jest w ogóle potrzebna w medycynie, żeby opieka medyczna była skuteczna i pełna. Społeczeństwo także jej nie potrzebuje – powiedział prof. Chazan.

Państwo powinno wspierać rodziny

Poseł Piotr Uściński, przewodniczący Parlamentarnego Zespołu na rzecz Życia i Rodziny, przypomniał o szóstej rocznicy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r. dotyczącego tzw. przesłanki eugenicznej. Podkreślił, że rozstrzygnięcie wiązało się z konstytucyjną ochroną godności człowieka, zasadą niedyskryminacji oraz prawną ochroną życia.

Zwrócił jednocześnie uwagę, że samo orzeczenie nie rozwiązuje problemów rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami lub ciężkimi chorobami. Przypomniał, że w uzasadnieniu wyroku TK wskazał na potrzebę dalszych działań ustawodawcy w zakresie wsparcia takich rodzin.

– Musimy zrobić wszystko, żeby władze publiczne i ustawodawca spełniły ten obowiązek, realny obowiązek zapewnienia systemowej pomocy rodzinom, matkom, dzieci z niepełnosprawnościami lub ciężkimi chorobami – powiedział Uściński.

Wśród potrzebnych działań wymienił rozwój i finansowanie nowoczesnej opieki medycznej, diagnostycznej i terapeutycznej, wsparcie psychologiczne i socjalne oraz rozwój hospicjów perinatalnych. Zaznaczył, że na rzecz tych rozwiązań parlamentarzyści powinni działać ponad podziałami politycznymi.

Dziedzictwo Jana Pawła II

Historyk Małgorzata Żaryn, inicjatorka i współorganizatorka Narodowych Marszów Papieskich, przedstawiła nauczanie św. Jana Pawła II o małżeństwie i rodzinie. Podkreśliła, że w papieskim rozumieniu rodzina jest podstawową wspólnotą, w której człowiek uczy się odpowiedzialności, miłości, służby i troski o innych. Zwróciła uwagę na godność każdego człowieka, niezależnie od stanu zdrowia czy wieku, oraz na znaczenie trwałości małżeństwa i odpowiedzialności rodziców za dzieci.

Mówiąc o Narodowych Marszach Papieskich, Żaryn przypomniała, że ich idea narodziła się w 2022 r. jako odpowiedź na krytykę Jana Pawła II. Celem inicjatywy było – jak zaznaczyła – przypominanie jego nauczania i wyrażenie wdzięczności za jego pontyfikat.

Ks. Kazimierz Kurek, krajowy duszpasterz rodzin w latach 1985–1996, przypomniał genezę Karty Praw Rodziny, ogłoszonej przez Stolicę Apostolską 22 października 1983 r. Dokument był związany z refleksją Kościoła nad zadaniami rodziny we współczesnym świecie. Duchowny podkreślił znaczenie upowszechniania jego zapisów, zwłaszcza prawa rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami i wyboru szkoły.

Jego zdaniem, znajomość praw rodziny ma znaczenie dla funkcjonowania demokracji, a rodzina powinna mieć możliwość swobodnego wyrażania swoich potrzeb i ochrony przysługujących jej praw.

Rodzina fundamentem państwa

Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu na rzecz Katolickiej Nauki Społecznej Tadeusz Woźniak podkreślił, że bez ochrony rodziny nie da się skutecznie chronić państwa. Zwrócił uwagę na pogłębiający się kryzys demograficzny, spadek liczby urodzeń i potrzebę wspierania małżeństw, rodziców oraz wielopokoleniowej solidarności.

Z kolei przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Dziedzictwa Świętego Jana Pawła II Andrzej Gawron wskazał na potrzebę publicznej debaty o prawach dziecka, prawach człowieka i ochronie życia od poczęcia do naturalnej śmierci. Podkreślił, że dyskusji o tych wartościach nie powinny kończyć same rozstrzygnięcia prawne.

Dzień Praw Rodziny został ustanowiony przez Sejm uchwałą z 21 października 2016 r. Data 22 października nawiązuje do ogłoszenia Karty Praw Rodziny w 1983 r. oraz inauguracji pontyfikatu św. Jana Pawła II w 1978 r.