Wielki Piątek – liturgia i obrzędy

mp, im, maj, jg, awo / br, Warszawa, 2013-03-29

strona 1 z 2

Wielki Piątek – liturgia i obrzędy Krzyż wg. Józefa Lizonia, fot. Marek Lasyk - fotoKAI

Wielki Piątek jest drugim dniem Triduum Paschalnego – dramatycznym dniem sądu, męki i śmierci Chrystusa. Jest to jedyny dzień w roku, kiedy nie jest sprawowana Msza św. W kościołach odprawiana jest Liturgia Męki Pańskiej, a na ulicach wielu miast sprawowana jest publicznie Droga Krzyżowa. Jest to dzień postu ścisłego.

- Jeśli Wielki Piątek jest dniem pełnym smutku, to jednocześnie jest najwłaściwszym dniem dla obudzenia na nowo naszej wiary, dla umocnienia naszej nadziei i odwagi niesienia przez każdego swego krzyża z pokorą, ufnością i zdaniem się na Boga, mając przy tym pewność wsparcia przez Niego i Jego zwycięstwa. Liturgia w tym dniu śpiewa: „O Crux, ave, spes unica – Witaj, Krzyżu, nadziejo jedyna!” - powiedział Benedykt XVI wyjaśniając sens wielkopiątkowej liturgii.

W tym roku 29 marca Wielki Piątek obchodzą chrześcijanie tradycji zachodniej: katolicy i wierni Kościołów reformowanych, natomiast w prawosławiu i innych Kościołach wschodnich ten dzień w tym roku przypada 3 maja.

Geneza

Pierwsze liturgiczne obchody Wielkiego Piątku odnotować można w starożytnej Jerozolimie. Wierni gromadzili się przed wschodem słońca przed kolumną biczowania, a później przy grobie, by adorować drzewo Krzyża.

W odniesieniu do Rzymu pierwsze opisy celebracji Wielkiego Piątku pochodzą z VII w. Pierwszy typ liturgii sprawowany był przez papieża w kościele św. Jana Jerozolimskiego i obejmował odczytanie opisu Męki Pańskiej wg św. Jana, modlitwę powszechną i procesję z relikwiami krzyża. Drugi typ liturgii był sprawowany w licznych kościołach prezbiterialnych, obejmował lekturę Pisma, adorację krzyża i komunię św., konsekrowaną wcześniej. Ten typ liturgii upowszechnił się w średniowieczu w całej Europie.

W późniejszych wiekach upowszechniło się przenoszenie Najświętszego Sakramentu do grobu Pańskiego. W XIX wieku na terenach dawnej Rzeczypospolitej groby Pańskie w kościołach zaczęły nabierać także patriotycznego wymiaru.

Liturgia

Wielki Piątek to dzień Krzyża. Po południu we wszystkich świątyniach katolickich odprawiana jest niepowtarzalna wielkopiątkowa Liturgia Męki Pańskiej. Celebrans i asysta wchodzą w ciszy. Przed ołtarzem przez chwilę leżą krzyżem, a po modlitwie wstępnej czytane jest proroctwo o Cierpiącym Słudze Jahwe i fragment Listu do Hebrajczyków. Następnie czyta się lub śpiewa, zwykle z podziałem na role, opis Męki Pańskiej według św. Jana.

Po homilii w bardzo uroczystej modlitwie wstawienniczej Kościół poleca Bogu siebie i cały świat, wyrażając w ten sposób pragnienie samego Chrystusa: aby wszyscy byli zbawieni. Szczególnie przejmujące są modlitwy o jedność chrześcijan, za Żydów i za niewierzących.

Centralnym wydarzeniem liturgii wielkopiątkowej jest adoracja Krzyża. Zasłonięty fioletowym suknem Krzyż wnosi się przed ołtarz. Celebrans stopniowo odsłania ramiona Krzyża i śpiewa trzykrotnie: "Oto drzewo Krzyża, na którym zawisło zbawienie świata", na co wierni odpowiadają: "Pójdźmy z pokłonem". Po liturgii Krzyż zostaje w widocznym i dostępnym miejscu, tak by każdy wierny mógł go adorować. Jest on aż do Wigilii Paschalnej najważniejszym punktem w kościele. Przyklęka się przed nim, tak, jak normalnie przyklęka się przed Najświętszym Sakramentem. Po adoracji Krzyża z ciemnicy przynosi się Najświętszy Sakrament i wiernym udziela się Komunii.

Ostatnią częścią liturgii Wielkiego Piątku jest procesja do Grobu Pańskiego. Na ołtarzu umieszczonym przy Grobie lub na specjalnym tronie wystawia się Najświętszy Sakrament w monstrancji okrytej białym przejrzystym welonem - symbolem całunu, w który owinięto ciało zmarłego Chrystusa. Cały wystrój tej kaplicy ma kierować uwagę na Ciało Pańskie. W wielu kościołach przez całą noc trwa adoracja.

W Wielki Piątek odprawiane są także nabożeństwa Drogi Krzyżowej. W wielu kościołach rozpoczynają się one o godzinie 15.00, gdyż właśnie około tej godziny wedle przekazu Ewangelii Jezus zmarł na Krzyżu.

W ostatnich latach nabożeństwo Drogi Krzyżowej odprawiane jest także na ulicach wielu polskich miast. W Warszawie Droga Krzyżowa rozpocznie się o godz. 20 i przejdzie ulicami Starego Miasta.

W niektórych polskich sanktuariach obchodom Wielkiego Piątku towarzyszą specjalne misteria. W sanktuarium kalwaryjskim biorą w nim udział biskupi krakowscy.

Komentarze (15)

adam

2 lata, 5 miesięcy temu

przepraszam, ale tak poprawnie to W. Piątek jest pierwszym dniem Triduum,a nie drugim, gdyz kończy sie ono nieszporami w Niedzielę Wielkanocną.

Odpowiedz

ada m.

2 lata, 4 miesiące temu

co niby
jak to poniewarz pierwszym dniem tridum paschalnego jest wielki czwartek,a kończy się w zmartwystanie panna jezusa

Odpowiedz

ziom

1 rok, 4 miesiące temu

mylisz sie triduum paschalne to Wielki Czartek,Piątek i Sobota a niedziela to Zmartwychwstanie

Odpowiedz

Łukasz

4 miesiące, 3 tygodnie temu

Błąd. Triduum to także zmartwychwstanie, nie tylko męka i śmierć

Odpowiedz

Julia

6 miesięcy temu

Adam,zgadzam się z tobą w 100%. Nie wiem dlaczego wiele ludzi popełnia taki głupi błąd.

Odpowiedz

Adam

5 miesięcy temu

Dokładnie. Wielki Piątek rozpoczyna się Mszą Świętą Wieczerzy Pańskiej, która należy właśnie do Wielkiego Piątku (wg. żydowskiej rachuby czasu dzień następny zaczynał się po zachodzie słońca). Tak samo Wigilia Paschalna należy do obchodów Niedzieli Wielkanocnej, a nie Wielkiej Soboty

Odpowiedz

andrzej

4 miesiące, 4 tygodnie temu

Triduum zaczyna się w W.Czwartek wieczorem, a kończy w W.Sobotę wieczorem. W soboty wieczorami jest już odprawiana msza niedzielna, tak samo jest w Triduum. Czyli Triduum trwa począwszy od W.Czwartku trzy dni.

Odpowiedz

Łukasz

4 miesiące, 3 tygodnie temu

Triduum kończy się w niedzielę wieczorem. Nie pisać bzdur jak się nie znacie.

Odpowiedz

natalia k.

2 lata, 4 miesiące temu

co niby jest wszystka fałszem

Odpowiedz

Mn

2 lata, 4 miesiące temu

strona 1 z 2
Wielki Piątek – liturgia i obrzędy Krzyż wg. Józefa Lizonia, fot. Marek Lasyk - fotoKAI

Wielki Piątek jest drugim dniem Triduum Paschalnego – dramatycznym dniem sądu, męki i śmierci Chrystusa. Jest to jedyny dzień w roku, kiedy nie jest sprawowana Msza św. W kościołach odprawiana jest Liturgia Męki Pańskiej, a na ulicach wielu miast sprawowana jest publicznie Droga Krzyżowa. Jest to dzień postu ścisłego.

Odpowiedz

przemek klukas

1 rok, 10 miesięcy temu

nie fajne

Odpowiedz

Julia

6 miesięcy temu

:)

Odpowiedz

nikt

2 lata, 4 miesiące temu

trolololo

Odpowiedz

dziewczyna z yt

1 rok, 4 miesiące temu

mam to na religię :< buuuuuu

Odpowiedz

Wojtek

4 miesiące, 3 tygodnie temu

Od czwartku wieczorem do piątku wieczorem - jeden dzień. Od piątku wieczorem do soboty wieczorem - drugi dzień. Od soboty wieczorem do niedzieli wieczorem - trzeci dzień

Odpowiedz

Reklama

Powrót na górę strony
Wykonanie: ALX - szkolenia i specjaliści IT
Twitter
Facebook