Chochołów: 170. rocznica powstania chochołowskiego, które wszczął miejscowy kapłan

jg, Chochołów, 2016-02-21

Z udziałem m.in. marszałka sejmu Marka Kuchińskiego w Chochołowie odbyły się w niedzielę obchody 170. rocznicy Powstania Chochołowskiego. Była Msza św. w kościele św. Jacka i inscenizacja plenerowa pokazująca powstańcze sceny. Zryw przeciwko zaborcy austriackiemu poprowadził m.in. wikary z Chochołowa – ks. Józef Leopold Kmietowicz.

Uroczystej Mszy św. przewodniczył ks. Michał Iwan, autorem najnowszej publikacji o zrywie górali pt. "Powstanie Chochołowskie. Prawda o przywódcy". - Choć powstanie upadło to nadal możemy uczyć się od jego uczestników. Tak jak oni ufać Bożej opatrzności, nie krzywdzić drugiego człowieka, zwłaszcza słabszego. To też pytanie o naszą wiarę, czy gdy ona słabnie w naszych rodzinach potrafimy ją obronić? - pytał kaznodzieja.

- Potrafiliście i nadal potraficie poderwać się do walki za ojczyznę, jesteście przykładem dla całej Polski - mówił Marek Kuchciński, marszałek sejmu na placu przed kościołem, gdzie jest pamiątkowy obelisk poświęcony powstańcom. Gratulował góralom tak pięknej historii i tego, że o niej pamiętają.

Senator ziemi podhalańskiej Jan Hamerski odczytał list okolicznościowy od prezydenta RP Andrzeja Dudy. Senator przypomniał także, że Senat RP przyjął specjalną uchwałę, upamiętniającą powstańców z Podhala.

Choć pośród licznych uczestników uroczystości był obecny wójt gminy Józef Babicz, to w imieniu władz lokalnych głos zabrał tylko przewodniczący Rady Gminy Czarny Dunajec Stanisław Gonciarczyk. Przewodniczącemu podpowiadano kilka razy, kto ma jeszcze zabrać głos i kogo ma wspomnieć z gości, jacy zjechali się do Chochołowa.

Na placu przed kościołem, obok wspomnianych już osób, zgromadziły się liczne delegacje z pocztami sztandarowymi. Przybyli przedstawiciele powiatu nowotarskiego, drużyna harcerska z Cichego-Miętustwa z ks. Przemysławem Ciosem. Przygrywała kapela góralska.

Po przemówieniach, które trwały w niesprzyjających warunkach atmosferycznych - padał ciągle deszcz, był czas na plenerową inscenizację wydarzeń Powstania Chochołowskiego z udziałem mieszkańców Chochołowa i wsi, które brały udział w "Poruseństwie".

Następnie liczne delegacje złożyły wieńce pod pomnikiem powstańców, a potem goście przeszli do miejscowej szkoły, gdzie krótkie wystąpienie promujące książkę pt. „Powstanie Chochołowskie. Prawda o przywódcy” przybliżające postać ks. Kmietowicza i jego roli w zrywie przeciwko zaborcom wygłosił autor ks. Michał Iwan. Później wystąpiła młodzież szkolna ze Słopnic, miejsca pochodzenia Andrusikiewicza.

Z okazji rocznicy powstania w chochołowskiej szkole został przeprowadzony Konkurs Recytatorski Góralskiego i Literackiego Wiersza Patriotycznego, w którym wzięły udział dzieci i młodzież z terenu powiatu nowotarskiego i tatrzańskiego. Z kolei na 28 lutego zaplanowano zawody sportowe.

Powstanie Chochołowskie wybuchło na skutek włączenia się górali w powstanie przeciwko zaborcy austriackiemu. Konspiratorzy, którzy docierali na Podhale nawiązali kontakt z miejscowymi działaczami narodowymi: wikarym z Chochołowa – ks. Józefem Leopoldem Kmietowiczem, poważanym we wsi nauczycielem i organistą Janem Kantym Andrusikiewiczem, ks. Michałem Głowackim z Poronina i wikarym z Szaflar ks. Michałem Janiczkiem. Prowadzili oni akcję agitacyjną na terenie Podhala i budzili w góralach niepodległościowego ducha.

W nocy z 21 na 22 lutego 1846 r. chłopi z Chochołowa i okolicznych wsi pod wodzą Andrusikiewicza i weterana Powstania Listopadowego W. Lebiockiego napadli na koszary straży skarbowej w Suchej Górze. Skonfiskowali broń i 600 guldenów, zrzucono budynku orła cesarskiego i zniszczono słup graniczny.

W niedzielę 22 lutego ks. Kmietowicz wezwał mieszkańców do przyłączenia się do powstania. Do wieczora zgromadziło się około 500 chłopów z okolicznych wsi. W nocy ruszył na powstańców prowadzony przez komisarza straży granicznej Romualda Fiutowskiego oddział około 20 strażników i 150 chłopów czarnodunajeckich, których atak powstańcy odparli, ale na krótko. 23 lutego do Chochołowa przybyła nowa grupa strażników wraz ze zmuszonymi do walki chłopami z Czarnego Dunajca. Tym razem górale bez pomocy z zewnątrz (powstanie w Krakowie odwołano o czym wieść nie dotarła na czas na Podhale) musieli się poddać.

Władze aresztowały ok. 150 uczestników powstania, wielu trafiło do niewoli. Powstanie, choć krótkie, było pierwszym tak wyraźnym wystąpieniem górali przeciwko zaborcy. Do dziś w Chochołowie żywa jest pamięć o dzielnych powstańcach, pielęgnowana przez ich potomków.

Organizatorami obchodów 170. rocznicy Powstania Chochołowskiego byli: Centrum Kultury i Promocji Gminy Czarny Dunajec, Szkoła Podstawowa w Chochołowie przy współudziale Sołectwa i OSP Chochołów, miejscowy oddziału Związku Podhalan, Parafia Chochołów, Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem. Muzeum Tatrzańskie ma swoją filię w Chochołowie. Jest to zabytkowa chałupa z końca XVIII w., w której mieści się Muzeum Powstania Chochołowskiego. Tam też został przekazany list od prezydenta RP Andrzeja Dudy.

Komentarze (0)

Reklama

Powrót na górę strony
Wykonanie: ALX - szkolenia i specjaliści IT
Twitter
Facebook