Drukuj Powrót do artykułu

Najcenniejszy diecezjalnego muzeum – Biblia Płocka

10 lipca 2019 | 15:42 | eg / hsz | Płock Ⓒ Ⓟ

Sample Fot. Muzeum Diecezjalne w Płocku

XII-wieczna Biblia Płocka, Piety z Drobina i Puszka Czerwińska są jednymi z najcenniejszych eksponatów, znajdującym się w zbiorach Muzeum Diecezjalnego w Płocku. W okresie wakacyjnym to jedno z najstarszych muzeum kościelnych w kraju odwiedza wielu turystów.

Biblia Płocka jest bogato iluminowanym rękopisem z XII wieku. Sprowadzona została prawdopodobnie przez biskupa płockiego Aleksandra z Malonne (1129-56) znad rzeki Mozy. Kilka zapisków, a być może i uzupełnienie miniatur oraz inicjałów wykonano na miejscu w Płocku. Tekst Biblii spisany został na pergaminie. Oprawę księgi wykonano z desek dębowych obciągniętych białą skórą. Na okładce nie ma dekoracji ani okuć. Widoczne obramowania sugerują przygotowanie do dekoracji symbolami ewangelistów. Obecna oprawa została wykonana najprawdopodobniej w XV w.

Biblia Płocka zawiera 270 kart. Łaciński tekst Biblii Płockiej jest wersją Wulgaty. Kodeks nie jest kompletny. Rozpoczyna się od Księgi proroka Izajasza, a kończy Listem do Hebrajczyków. Oprócz wymienionych Ksiąg, w Biblii zamieszczony jest także opis cudów z katedry płockiej oraz zapiski liturgiczne. Bogate iluminacje oraz miniatury stawiają Biblię Płocką w rzędzie najcenniejszych średniowiecznych rękopisów.

W 1940 roku, w czasie okupacji niemieckiej, do Płocka przybył Kurt Forsteueter, rzeczoznawca i kurator Państwowego Archiwum w Getyndze oraz dyrektor Państwowego Archiwum w Królewcu. Wkrótce Biblia została przewieziona do Królewca. W marcu 1945 r. księga została przetransportowana do Kilonii, a w 1947 roku do Getyngi.

– 13 września 1978 po długich negocjacjach między Ministerstwem Spraw Zagranicznych RFN a władzami kościelnymi w Polsce prof. Hans Jürgen Beug z Uniwersytetu w Getyndze przekazał osobiście Biblię Płocką ówczesnemu biskupowi płockiemu – opowiada Barbara Piotrowska, wicedyrektor Muzeum Diecezjalnego w Płocku.

Jednymi z najbardziej rozpoznawalnych zabytków muzeum są też dwie Piety z Drobina. Odwołują się one do wypracowanego w pierwszej połowie XV wieku ideału urody kobiecej, który został oparty na połączeniu delikatności rysów twarzy i elegancji postawy z obfitością draperii i zaakcentowanym ruchem postaci. Pierwsza pieta datowana jest na 1430 rok, druga na 1440 rok. Ze względu na kunszt wykonania stanowią one jedne z najcenniejszych dzieł tego okresu w Polsce.

Szczególny zespół rzeźba na Mazowszu stanowią Grupy Ukrzyżowania, umieszczane przed prezbiterium kościoła. Muzeum posiada poszczególne figury, pochodzące z takich grup. Wykonanie rzeźba datuje się na pierwszą połowę XVI wieku, a należą do nich: tors z głową Ukrzyżowanego, figury Matki Boskiej Bolesnej z Miszewa Murowanego i Bodzanowa.

Barbara Piotrowska wskazuje też na tzw. Puszkę Czerwińską, jeden z cenniejszych zabytków skarbca muzealnego. Jej części składowe pochodzą aż z pięciu okresów, najcenniejszym pod względem artystycznym jest czara, najstarszy element zabytku. Pochodzi ona z połowy XIII w. Gotycka stopa o półkolistej podstawie pochodzi z przełomu XV i XVI w., renesansowa pokrywka puszki datowana jest na koniec XVI wieku. Barokowa korona wieńcząca pokrywkę, pochodzi z końca XVIII w., natomiast nodus klasycystyczny z XIX wieku. Puszka wykonana została w całości ze srebra, jest złocona i niellowana (zdobiona kolorami metali).

Muzeum Diecezjalne im. bł. abp. Antoniego J. Nowowiejskiego w Płocku w powstało w 1903 r. i jest jednym z najstarszych muzeów kościelnych w Polsce. Budowa muzeum zainicjowana została przez ówczesnego ks. kanonika, a późniejszego biskupa płockiego Antoniego J. Nowowiejskiego. Zbiory udostępniono już na początku 1904 r., o czym świadczy pierwszy wpis do księgi pamiątkowej, pozostawiony przez Henryka Sienkiewicza 9 stycznia 1904 r.: „Kościół jest stróżem przeszłości, piastunem teraźniejszości i siewcą przyszłości”. W latach 1929-30 muzeum rozbudowano, a od 2008 r. muzeum zyskało dodatkową siedzibę w budynku zabytkowego Opactwa Benedyktyńskiego.

Zbiory płockiego muzeum zachwycają bogactwem zbiorów o różnej tematyce, wśród nich są: rzeźba, malarstwo, rękopisy i starodruki, tkaniny, złotnictwo, archeologia. Muzeum Diecezjalne w Płocku, jako instytucja kościelna, jest „stróżem dziedzictwa kulturowego przodków, tak by mogło ono stanowić przekaz wartości kulturowych, religijnych i tradycji dla przyszłych pokoleń”. W ciągu dwóch letnich miesięcy jego zbiory ogląda wielu turystów z całej Polski.

Wersja do druku

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Możesz określić warunki przechowywania cookies na Twoim urządzeniu za pomocą ustawień przeglądarki internetowej.
Administratorem danych osobowych użytkowników Serwisu jest Katolicka Agencja Informacyjna sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (KAI). Dane osobowe przetwarzamy m.in. w celu wykonania umowy pomiędzy KAI a użytkownikiem Serwisu, wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze, a także w celach kontaktowych i marketingowych. Masz prawo dostępu do treści swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu, a także prawo do przenoszenia danych. Szczegóły w naszej Polityce prywatności.