Drukuj Powrót do artykułu

Pułtusk: trwa wakacyjna akcja „Otwarte drzwi bazyliki”

21 lipca 2019 | 20:06 | eg | Pułtusk Ⓒ Ⓟ

„Otwarte drzwi bazyliki” – to hasło wakacyjnej akcji, dzięki której można w dni powszednie zwiedzać renesansową bazylikę w Pułtusku w diecezji płockiej. Zabytek odwiedza wiele wycieczek i turystów indywidualnych, chcących na własne oczy zobaczyć na przykład renesansową polichromię, zajmującą powierzchnię ponad 2 tys. m kw.

Akcja „Otwarte drzwi bazyliki” odbywa się z inicjatywy ks. prał. Wiesława Koska, gospodarza bazyliki, proboszcza parafii św. Mateusza. Potrwa do końca sierpnia. Jest w nią zaangażowanych kilkudziesięciu świeckich wolontariuszy, którzy w dni powszednie w godz. 11.00-14.00 udostępniają turystom zwiedzanie zabytkowej świątyni. Udzielają oni także podstawowych informacji o zabytku i rozprowadzają folder informacyjny.

Turyści mogą m.in. obejrzeć największą w Europie Wschodniej renesansową polichromię, zajmującą ponad 2 tys. m kw. powierzchni, wykonaną według projektu Jana Baptysty z Wenecji, z inicjatywy biskupa płockiego Andrzeja Noskowskiego. Poza tym warta uwagi jest jednolita dekoracja barokowa, w większości zasługa biskupów z rodu Załuskich oraz odnowione organy z prospektem organowym i chórem muzycznym z 1830 r.

Szczegóły o akcji „Otwarte drzwi bazyliki” wraz z wykazem najważniejszych zabytków katolickiej świątyni znaleźć można na stronie: www.bazylika.pultusk.pl.

Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku wzniesiona została w XV w., erygował ją bp Paweł Giżycki. Jej budowniczym był prawdopodobnie Szymon, który kierował również pracami przy katedrze płockiej. Wzniósł on jednonawową świątynię ze znacznie niższym prezbiterium. Później dobudowano do nawy trzy kaplice. Bp Erazm Ciołek z pomocą mieszczan i dziekana kapituły ufundował dwie wieże na frontonie i kaplicę między nimi.

Największe zmiany w kościele zaszły w połowie XVI w. Wtedy Jan Baptysta z Wenecji zbudował sklepienie zdobione freskami, kaplicę po prawej stronie prezbiterium (obecnie jest to kaplica Najświętszego Sakramentu), w której umieszczono grobowiec bp. Andrzeja Noskowskiego, a także zakrystię i kapitularz. Zapewne wówczas połączono ścianami istniejące kaplice, które utworzyły nawy boczne i zbudowano obecne główne wejście. W 1613 r. kolegiatę zniszczył pożar. Po odbudowie otrzymała ona barokowe wyposażenie, które uległo zmianie w XVIII w., gdy bp Ludwik Załuski ufundował pomniki (epitafia) swoim krewnym.

Około 1840 r. obniżono wieże oraz przeprowadzono remonty dachów i okien. W czasie ostatniej wojny kościół doznał drobnych uszkodzeń, m. in. uległo zniszczeniu pokrycie dachu. Przeprowadzone po wojnie prace renowacyjne wydobyły w nawach bocznych gotyckie sklepienia. Podczas prac konserwatorskich w 1994 r. odkryto renesansowe polichromie na sklepieniu, podniosły one rangę bazyliki jako zabytku, a hasło „sklepienie pułtuskie” weszło do historii sztuki. W 1975 r. kolegiata pułtuska uzyskała tytuł bazyliki mniejszej.

Aktualnie świątynia posiada ołtarz główny (XVIII w. ) z obrazem Zwiastowania NMP, ołtarz soborowy i 14 bocznych. W kaplicy Najświętszego Sakramentu znajduje się cenny obraz renesansowy (Zdjęcie z Krzyża). W innych ołtarzach umieszczone są obrazy z XVII-XVIII w. Organy pochodzą z XIX w. Kolegiata jako zespół architektoniczny pozostaje cennym zabytkiem sztuki.

Wersja do druku
Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Możesz określić warunki przechowywania cookies na Twoim urządzeniu za pomocą ustawień przeglądarki internetowej.
Administratorem danych osobowych użytkowników Serwisu jest Katolicka Agencja Informacyjna sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (KAI). Dane osobowe przetwarzamy m.in. w celu wykonania umowy pomiędzy KAI a użytkownikiem Serwisu, wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze, a także w celach kontaktowych i marketingowych. Masz prawo dostępu do treści swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu, a także prawo do przenoszenia danych. Szczegóły w naszej Polityce prywatności.