Drukuj Powrót do artykułu

Pułtusk: wakacyjna akcja „Otwarte drzwi bazyliki”

04.07.2018 , eg, Pułtusk Ⓒ ℗

„Otwarte drzwi bazyliki” – to hasło letniej akcji, dzięki której w ciągu dwóch letnich miesięcy można w dni powszednie zwiedzać renesansową bazylikę w Pułtusku w diecezji płockiej. Zabytek odwiedza wiele wycieczek, bowiem pułtuski barok jest coraz bardziej sławny w Polsce.

Akcja „Otwarte drzwi bazyliki” odbywa się z inicjatywy ks. kan. Wiesława Koska, gospodarza bazyliki, proboszcza parafii św. Mateusza. Potrwa do końca sierpnia. Jest w nią zaangażowanych około 50 świeckich wolontariuszy, którzy w dni powszednie w godzinach 11.00-14.00 udostępniają turystom zwiedzanie zabytkowej świątyni. Udzielają oni także podstawowych informacji o zabytku i rozprowadzają folder informacyjny.

Dziekan pułtuski ks. Wiesław Kosek wskazuje na cztery powody, dla których warto wstąpić do bazyliki pułtuskiej: – Jest to przede wszystkim największa w Europie Wschodniej renesansowa polichromia, zajmująca ponad 2 tysiące m kw. powierzchni, wykonana według projektu Jana Baptysty z Wenecji, z inicjatywy biskupa Andrzeja Noskowskiego. Poza tym warta uwagi jest jednolita dekoracja barokowa, w większości zasługa biskupów z rodu Załuskich oraz odnowione organy z prospektem organowym i chórem muzycznym z 1830 roku – wymienia duszpasterz.

W Roku św. Stanisława Kostki, pochodzącego z diecezji płockiej, zachęca także do modlitwy przed ołtarzem tego świętego, powstałego w 1726 roku.

Szczegóły o akcji „Otwarte drzwi bazyliki” znaleźć można na stronie: www.bazylika.pultusk.pl, w zakładce „Informacje dla turystów”.

Bazylika kolegiacka Zwiastowania NMP w Pułtusku wzniesiona została w XV w., erygował ją bp Paweł Giżycki. Jej budowniczym był prawdopodobnie Szymon, który kierował również pracami przy katedrze płockiej. Wzniósł on jednonawową świątynię ze znacznie niższym prezbiterium. Później dobudowano do nawy trzy kaplice. Bp Erazm Ciołek z pomocą mieszczan i dziekana kapituły ufundował dwie wieże na frontonie i kaplicę między nimi.

Największe zmiany w kościele zaszły w połowie XVI w. Wtedy Jan Baptysta z Wenecji zbudował sklepienie zdobione freskami, kaplicę po prawej stronie prezbiterium (obecnie jest to kaplica Najświętszego Sakramentu), w której umieszczono grobowiec bp. Andrzeja Noskowskiego, a także zakrystię i kapitularz. Zapewne wówczas połączono ścianami istniejące kaplice, które utworzyły nawy boczne i zbudowano obecne główne wejście. W 1613 r. kolegiatę zniszczył pożar. Po odbudowie otrzymała ona barokowe wyposażenie, które uległo zmianie w XVIII w., gdy bp Ludwik Załuski ufundował pomniki (epitafia) swoim krewnym.

Około 1840 r. obniżono wieże oraz przeprowadzono remonty dachów i okien. W czasie ostatniej wojny kościół doznał drobnych uszkodzeń, m. in. uległo zniszczeniu pokrycie dachu. Przeprowadzone po wojnie prace renowacyjne wydobyły w nawach bocznych gotyckie sklepienia. Podczas prac konserwatorskich w 1994 r. odkryto renesansowe polichromie na sklepieniu, podniosły one rangę bazyliki jako zabytku, a hasło „sklepienie pułtuskie” weszło do historii sztuki. W 1975 r. kolegiata pułtuska uzyskała tytuł bazyliki mniejszej.

Aktualnie świątynia posiada ołtarz główny (XVIII w. ) z obrazem Zwiastowania NMP, ołtarz soborowy i 14 bocznych. W kaplicy Najświętszego Sakramentu znajduje się cenny obraz renesansowy (Zdjęcie z Krzyża). W innych ołtarzach umieszczone są obrazy z XVII-XVIII w. Organy pochodzą z XIX w. Kolegiata jako zespół architektoniczny pozostaje cennym zabytkiem sztuki.

Wersja do druku
Portal eKAI prezentuje część tekstów publikowanych w płatnym serwisie agencyjnym Katolickiej Agencji Informacyjnej.
Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych.