Drukuj Powrót do artykułu

„Śladami Żydów Gnieźnieńskich” w ramach XXIII Dnia Judaizmu

17 stycznia 2020 | 15:56 | bgk / hsz | Gniezno Ⓒ Ⓟ

Sample Fot. B. Kruszyk (Archidiecezja Gnieźnieńska)

W gnieźnieńskim Ratuszu odbyło się 17 stycznia spotkanie panelowe poświęcone społeczności żydowskiej zamieszkującej Gniezno w XIX i na początku XX wieku oraz zachowanym artefaktom i judaicom. Wydarzenie zorganizowano w ramach ogólnopolskich obchodów XXIII Dnia Judaizmu.

W spotkaniu udział wzięli m.in. Prymas Polski abp Wojciech Polak, Jarosław Sellin, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Alicja Kobus, wiceprzewodnicząca Rady Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP oraz przedstawiciele lokalnych władz. Do wysłuchania prelekcji zaproszono też młodzież i wszystkich zainteresowanych mieszkańców Gniezna.

Część wykładową otworzyła prezentacja Mikołaja Wojciechowskiego z Katedry Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego, który przedstawił zachowane i odnalezione w zasobach Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie fragmenty hebrajskich rękopisów. Jak dotąd zidentyfikowano je w liczbie 13, w tym 10 pochodzi z kodeksów, 3 zaś ze zwojów Tory. W większości zostały one wykorzystane przy oprawie innych ksiąg m.in. akt kapitulnych i dotyczą liturgii, studiów biblijnych i prawodawstwa.

Uczestnicy spotkania wysłuchali również wykładu ks. dr. Jarosława Bogacza, diecezjalnego konserwatora zabytków i dyrektora Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej, który opowiedział o zachowanych w zbiorach katedralnych judaicach. Jest ich bardzo niewiele i są to przede wszystkim przedstawienia Izraelitów w katedrze gnieźnieńskiej, a także nawiązania do Starego Testamentu na kielichach „Trzemeszeńskim” i „Królewskim”. Ich historię, a zwłaszcza bogatą symbolikę kapłan tłumaczył w odniesieniu do wiedzy, mentalności i kultury czasów, w których powstały, wzbogacając przekaz dodatkowo przykładami z innych krajów europejskich.

Trzecim panelistą był Marek Szczepaniak, szef gnieźnieńskiego Oddziału Archiwum Państwowego, który przybliżył słuchaczom szczegóły łączenia żydowskich gmin wyznaniowych na pograniczu Wielkopolski i Pałuk.

Prelekcjom towarzyszyła wystawa poświęcona dokumentacji własności gminy żydowskiej przed II wojną światową oraz obrazowi gnieźnieńskiej społeczności żydowskiej w XIX i na początku XX wieku. Można zobaczyć m.in. plany ulic dawnego Gniezna z zaznaczonymi miejscami należącymi do gminy żydowskiej, a także usytuowanie synagogi, szkoły i cmentarzy. Całość ilustrują scany zachowanych zdjęć archiwalnych.

Wystawa przybliża też historie rodów i biografie wybitniejszych postaci urodzonych i związanych z Gnieznem jak choćby śpiewaka operowego Wernera Alberti, który urodził się w Gnieźnie jako Wojciech Krzywonos.

Na podłodze holu Ratusza wyklejono także mapę Gniezna z oznaczeniem ulic i miejsc należących do wyznawców judaizmu, która ułatwia ich lokalizację we współczesnym mieście.

Wystawa będzie otwarta do 29 lutego. Wstęp jest wolny.

Wersja do druku
Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Możesz określić warunki przechowywania cookies na Twoim urządzeniu za pomocą ustawień przeglądarki internetowej.
Administratorem danych osobowych użytkowników Serwisu jest Katolicka Agencja Informacyjna sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (KAI). Dane osobowe przetwarzamy m.in. w celu wykonania umowy pomiędzy KAI a użytkownikiem Serwisu, wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze, a także w celach kontaktowych i marketingowych. Masz prawo dostępu do treści swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu, a także prawo do przenoszenia danych. Szczegóły w naszej Polityce prywatności.