Drukuj Powrót do artykułu

Wkrótce obchody 73. rocznicy pogromu kieleckiego

24 czerwca 2019 | 13:05 | apis | Kielce Ⓒ Ⓟ

Wykłady, sprzątanie cmentarza żydowskiego, publiczne debaty, wystawy, pokazy filmów, Marsz Pamięci i Modlitwy – złożą się na wielodniowe obchody 73. rocznicy pogromu kieleckiego, które zorganizowane będą przez Stowarzyszenie im. Jana Karskiego, w dniach 26 czerwca-4 lipca w Kielcach.

26 czerwca o godz. 18.00 od będzie się spotkanie z historykiem Marcinem Zarembą i wydawcą Krystyną Bratkowską wokół książki Mordechaja Canina „Przez ruiny i zgliszcza”.

Jej autor w latach 1945–1947 kilka razy przyjeżdżał do Polski, by zobaczyć i opisać kraj po Zagładzie. Jednym z odwiedzonych przez niego miast były Kielce, już po pogromie. Pełny zbiór tych tekstów wydany w Izraelu w 1952 roku, ukazał się po raz pierwszy w polskim przekładzie w 2018 r.

27 czerwca na godz. 17.00 Stowarzyszenie im. Jana Karskiego zaprasza wszystkich chętnych do wspólnego sprzątania cmentarza żydowskiego na kieleckim Pakoszu przed rocznicą pogromu.

W dniach 27-30 czerwca w Instytucie Kultury Spotkania i Dialogu będzie można obejrzeć najważniejsze filmy dotyczące pogromu kieleckiego. Najstarszy wyświetlany dokument, autorstwa Marcina Łozińskiego, został zrealizowany w 1986 r. Najmłodszy, nagrodzony wieloma nagrodami obraz „Przy Planty 7/9” miał swoją premierę w roku 2017.

1 lipca o godz. 18.00 otworzona zostanie stała wystawa o 11 listopada 1918 roku w Kielcach. Ten dzień, zdaniem organizatorów, to nie tylko pierwszy dzień niepodległości Polski, ale także data pogromu Żydów, w czasie którego zabito 4 osoby, a około 200 zostało rannych. Wystawa, która będzie upamiętniać to wydarzenie, zostanie otwarta w miejscu, gdzie zaledwie 28 lat później doszło do zbrodni, którą nazwano pogromem kieleckim.

Na wystawie zaprezentowane zostaną unikatowe dokumenty z tamtego czasu. Podczas otwarcia wystawy będzie miało miejsce oprowadzanie kuratorskie. O godz. 18.30 w klubokawiarni „Plantacja” odbędzie się spotkanie z twórcami wystawy: Bogdanem Białkiem i Andrzejem Białkiem, oraz z dr. Markiem Maciągowski, dyrektorem Ośrodka Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej.

2 lipca o godz. 18.00 rabin Alan Iser z Wydziałów Teologii Uniwersytetów Villanova i st. Joseph’s w USA wygłosi wykład na temat relacji katolicko-żydowskich w ponad 50 lat od publikacji dokumentu “Nostra aetate” Soboru Watykańskiego II.

3 lipca, o godz. 18.00 odbędzie się wykład prof. Stanisława Obirka poświęcony roli pamięci w naszym życiu. Po wykładzie odbędzie się dyskusja o tym, czym jest dla Kielc pamięć o pogromie z 1946 roku. Czy jest nam ona potrzebna?

Wezmą w niej udział: Bogdan Białek – prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego, Yaacov Kotlicki – prezes Ziomkostwa Kieleckich Żydów w Izraelu, Marek Cecuła – ceramik, artysta, projektant m.in. pomnika “Menora” poświęconego pamięci ofiar zagłady getta kieleckiego oraz nowego pomnika nagrobnego ofiar pogromu kieleckiego, ks. dr Rafał Dudała – adiunkt w Instytucie Polityki Międzynarodowej i Bezpieczeństwa UJK, rektor Kościoła Akademickiego św. Jana Pawła II oraz dr hab. Robert Kotowski – dyrektor Muzeum Narodowego w Kielcach.

Obchody 73. rocznicy pogromu kieleckiego zwieńczy Marsz Pamięci i Modlitwy, który rozpocznie się 4 lipca o godz. 15.15 przy pomniku “Menora” przy ul. IX Wieków Kielc, gdzie będą miały miejsce przemówienia.

Następnie uczestnicy przejdą przed budynek dawnej synagogi (ul. Warszawska 17), a dalej przed kamienicę przy ul. Planty 7 – miejsce zbrodni. Uroczystości w tym miejscu poprowadzi kielecka młodzież. Po tej części obchodów uczestnicy przejadą podstawionymi autobusami na cmentarz żydowski w Kielcach, gdzie około godz. 17.00 obchody zakończy międzyreligijna modlitwa przy grobie ofiar.

Pogrom Żydów („zajścia antyżydowskie”) miał miejsce w Kielcach 4 lipca 1946 r. Do masowej zbrodni na ludności żydowskiej doprowadziła nieprawdziwa pogłoska o porwaniu i zamordowaniu przez Żydów dziecka, ale także podzielane przez część społeczeństwa nastroje antysemickie (m.in. stereotyp „żydokomuny”) oraz niezrozumiała, niewiarygodna wręcz bierność i nieudolność tych, którzy kierowali formacjami sił porządkowych, mogąca być uznana za przyzwolenie i prowokację.

Trwające wiele godzin zajścia antyżydowskie (z udziałem cywili, milicjantów, funkcjonariuszy UB i żołnierzy z różnych jednostek wojskowych) spowodowały, według śledztwa Instytutu Pamięci Narodowej, śmierć 37 Żydów oraz 3 Polaków. Rannych zostało 35 Żydów. W niektórych dokumentach i publikacjach liczba ofiar jest większa. W dziewięciu procesach oskarżonych zostało 38 osób.

Po pogromie, pod zarzutem odpowiedzialności za tragiczne wydarzenia, władze komunistyczne przeprowadziły gwałtowną kampanię propagandową wymierzoną w podziemie niepodległościowe, Polskie Stronnictwo Ludowe, Kościół katolicki i władze RP na uchodźstwie.

Zdaniem naukowców IPN, problemem ciągle otwartym i spornym pozostaje pytanie – czy przebieg i dynamika zajść antyżydowskich w Kielcach spowodowane były szeregiem działań o charakterze prowokacyjnym, czy też były wynikiem spontanicznych działań tłumu lub poszczególnych grup ludzi.

Wersja do druku

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Możesz określić warunki przechowywania cookies na Twoim urządzeniu za pomocą ustawień przeglądarki internetowej.
Administratorem danych osobowych użytkowników Serwisu jest Katolicka Agencja Informacyjna sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (KAI). Dane osobowe przetwarzamy m.in. w celu wykonania umowy pomiędzy KAI a użytkownikiem Serwisu, wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze, a także w celach kontaktowych i marketingowych. Masz prawo dostępu do treści swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu, a także prawo do przenoszenia danych. Szczegóły w naszej Polityce prywatności.