Co Sobór Watykański II wniósł w życie Kościoła?

Paweł Bieliński (KAI) / br, Warszawa, 2015-12-08

strona 1 z 9

Co nowego Sobór Watykański II (1962-65) wniósł w życie Kościoła katolickiego? Z perspektywy 50 lat, jakie upłynęły od inauguracji jego obrad, warto pokusić się o zestawienie najważniejszych nowości zawartych w 16 dokumentach Vaticanum II. 8 grudnia mija 50 lat od zakończenia Soboru Watykańskiego II. Tę datę wybrał papież Franciszek na inaugurację nadzwyczajnego Roku Świętego Miłosierdzia.

O Soborze Watykańskim II mówiono, że jest "najbardziej rewolucyjnym Soborem wszystkich czasów". Słowa te, mimo dziennikarskiej przesady, zbiegają się z teologiczną oceną Vaticanum II, uznawanego za "trzy lata Zielonych Świąt Kościoła" - jak to trafnie ujął ks. prof. Alfons Skowronek. Zasadnicza nowość tego Soboru polegała na tym, że o ile poprzednie, a szczególnie pierwsze Sobory powszechne koncentrowały się wokół dogmatów o Chrystusie i Trójcy Świętej (co było związane z toczonymi wówczas kontrowersjami doktrynalnymi), o tyle Sobór Watykański II był "zorientowany na duszpasterski konkret, na wewnętrzną odnowę całego Kościoła". Był pierwszą, zakrojoną na tak szeroką skalę refleksją Kościoła o sobie samym.

Postanowienia Soboru nie wzięły się znikąd. W ciągu poprzedzającego Vaticanum II półwiecza przygotowały je ruchy: biblijny, liturgiczny, ekumeniczny.

Sobór uroczyście potwierdził niektóre elementy zwyczajnego nauczania papieży ostatnich dziesięcioleci lub włączył do magisterium Kościoła postulaty teologów, np. przyłączenie się Kościoła katolickiego do ruchu ekumenicznego, wprowadzenie języków narodowych do liturgii, przyznanie większego znaczenia Pismu Świętemu w liturgii i życiu Kościoła itp. Niektóre z tych posunięć Vaticanum II były wręcz - spóźnioną o cztery stulecia - realizacją żądań Reformacji.

W soborowym nauczaniu znalazły się też i takie elementy, które zostały ponownie odkryte po wiekach zapomnienia, gdyż znane były już w początkach chrześcijaństwa, np. kolegialność, diakonat stały, koncelebra w Kościele łacińskim, Komunia św. pod dwiema postaciami dla wszystkich.
Niektóre jednak postanowienia Soboru oznaczały zupełną zmianę w nauczaniu Kościoła katolickiego, np. przyznanie prawa do wolności religijnej wszystkim (a nie, jak dotychczas, tylko katolikom) i uznanie pozytywnych elementów w innych wyznaniach chrześcijańskich, a nawet w religiach niechrześcijańskich.

(Przy chronologicznym omówieniu najważniejszych nowości soborowego nauczania w poszczególnych konstytucjach, dekretach i deklaracjach, zostaną podane w nawiasach numery cytowanych paragrafów danego dokumentu.)

I. Konstytucja o liturgii świętej "Sacrosanctum Concilium" (uchwalona 4 grudnia 1963) - skrót: KL

Najlepiej przygotowany i pierwszy uchwalony dokument Vaticanum II. Zdaniem ks. Stanisława Czerwika KL jest "pierwszym w dziejach Kościoła dokumentem Soboru powszechnego, zawierającym całościową teologiczną wizję liturgii".

1. Podkreśliła obecność Chrystusa w Kościele nie tylko w ofierze Mszy św. i sprawującym ją kapłanie, ale także w innych przejawach życia Kościoła, jak: sakramenty, czytanie Pisma Świętego, odmawianie Liturgii Godzin, modlitwa i śpiewanie psalmów (7).

2. Liturgia rozumiana jako źródło, a zarazem szczyt życia Kościoła (10), została uznana za działanie całego Kościoła - ludu kapłańskiego, a nie tylko samych duchownych. Zalecając nowe opracowanie ksiąg liturgicznych, ojcowie Soboru postanowili, że muszą one przewidywać uczestnictwo świeckich w liturgii (31). Celem odnowy liturgii jest bowiem pełny, świadomy i czynny w niej udział wszystkich wiernych (14). KL dopuściła świeckich do pełnienia funkcji liturgicznych, m.in. przez uznanie, że "ministranci, lektorzy, komentatorzy i członkowie chóru również spełniają prawdziwą funkcję liturgiczną" (29). Postanowiła też, że należy tak uporządkować "nabożeństwa chrześcijańskiego ludu", aby prowadziły do liturgii, która "znacznie je przewyższa" (13).

3. Zachowując używanie języka łacińskiego w liturgii Mszy św. w obrządku rzymskim (36), dopuściła używanie w "czytaniach i pouczeniach, w niektórych modlitwach i śpiewach" języków ojczystych, ze względu na pożytek wiernych (40). Dotyczyło to także udzielania sakramentów i sakramentaliów (63). Jednak wierni powinni umieć "wspólnie odmawiać lub śpiewać także w języku łacińskim stałe części Mszy św. dla nich przeznaczone" (54). Wykaz części Mszy św., w których można użyć języka narodowego znalazł się w opublikowanej przez watykańskie dykasterie w 1964 r. pierwszej instrukcji o należytym wprowadzeniu Konstytucji o liturgii świętej. Druga instrukcja z 1967 r. zezwalała już na pominięcie łaciny podczas całej Mszy św.

4. KL zalecała adaptację obrządku rzymskiego do umysłowości i tradycji różnych ludów i narodów, gdyż "Kościół nie chce narzucać sztywnych, jednolitych form, nawet w liturgii" (37).


Komentarze (9)

STB

1 rok, 1 miesiąc temu

Jeszcze teraz trzeba napisać drugą część tego artykułu, pt. "praktyczne skutki SWII". Podpowiem jakie one były:

1) Całkowita destrukcja liturgii w obrządku łacińskim
2) Drastyczy spadek powołań kapłańskich i zakonnych
3) Zniszczenie katolickich szkół i uniwersytetów
4) Załamanie działalności misyjnej (tej z prawdziwego zdarzenia, plegającej na nawracaniu)
5) Likwidacja państw katolickich
6) Masowa apostazja wiernych

O czymś jeszcze zapomniałem?

Odpowiedz

gordon

8 miesięcy, 2 tygodnie temu

Jeszcze bym dodał szerzenie ekumenizmu zamiast skupienia na postawie Dominus Jesus. Poza tym wszystko się zgadza.

Odpowiedz

Basia

8 miesięcy, 1 tydzień temu

wyprowadził ludzi z kościoła i stworzył podwaliny dla ateizacji kościoła

Odpowiedz

Teresa

1 rok, 1 miesiąc temu

Odnośnie ruchu ekumenicznego, to przecież widać, ze dzisiaj jest dialogowanie nie nawracanie. Wszyscy zostali dowartościowani przez uznanie w nich zbawczej obecności „semina Verbi” – „ziaren objawionej Prawdy”. Pogląd taki sprzeciwia się jednak prawdzie, uważanej zawsze za należącą do Depozytu Wiary. W Lumen gentium § 17 i Ad gentes § 11 ta sama idea odniesiona została do współczesnych niechrześcijan, włączając w to pogan: misjonarze muszą odkryć „ukryte ziarna Słowa” w ludach, których ewangelizacja została im powierzona.

"W doktrynie całościowo fałszywej prawda nie jest duszą doktryny, ale niewolnicą błędu." - O. Réginald Marie Garrigou-Lagrange OP

Odpowiedz

katolik

8 miesięcy, 1 tydzień temu

SW II to największa katastrofa w dziejach świata. Owoce świadczą same za siebie.

Odpowiedz

Cezary Cedur

7 miesięcy, 2 tygodnie temu

Po ludzku mi się wydaje, że przedmówcy mają rację. Jestem w tym wieku, że zostałem "potrącony" SW II w pełnoletności. Pewnie jednak tak musiało być, żebyśmy lepiej rozumieli swoje grzechy.
Próbował to zmienić O.św. Benedykt ale nie było Mu dane. O.św. Franciszek idzie jeszcze dalej. Chrystus widocznie tak chce, bo to Jego Kościół. Nie martwię się więc niczym.

Odpowiedz

mnm

7 miesięcy, 2 tygodnie temu

Uważam, że przedmówcy powinni natychmiast opuścić Kościół katolicki i wstąpic do organizacji Lefebvra. To włąściwe dla nich miejsce.

Odpowiedz

Magdalena

7 miesięcy, 1 tydzień temu


Sądzę,że
SW II w drobnych kwestiach poszedł chyba za daleko "pod publiczkę". Czy naprawdę Ojcowie Soborowi właściwie odczytali "znaki czasu"? Jak zatem może wycofać się z niektórych błędnych decyzji, o których już wie...
A teraz co do samego KK- jeden przykład-, to poniektórzy pasterze purpuraci np.niemieccy ,czy austriaccy obstają za Eucharystią dla par żyjących w związkach niesakramentalnych etc.

Odpowiedz

Pismo i Tradycja

7 miesięcy temu

Ad. I; 5 — Opuszczenie powtórzeń — oczywiście, akt pokuty już nie odnosi się w takim wielkim, jak ongiś, stopniu do Trójcy Przenajświętszej, a żałować za grzechy trzeba trzy po dwa razy, a nie trzy po trzy — po co żałować? Przywrócenie elementów pierwotnej tradycji — na przykład to, że nie jest już wymagane odprawianie Mszy na relikwiach, albo, że nie jest wyłączną „modlitwą eucharystyczną” Kanon Mszy z prawie dwutysiącletnią tradycją, ale jakieś II, III (co nawet w miarę ładna), IV, V etc. „modlitwy eucharystyczne”, które mają po pięćdziesiąt lat. Ach, jakże strasznie, że nie zreformowano liturgij Wschodnich! W wypowiedzi należy wyczuć ironię.

Odpowiedz

Reklama

Powrót na górę strony
Wykonanie: ALX - szkolenia i specjaliści IT
Twitter
Facebook